Κανείς δεν σε προειδοποιεί για τη σιωπή.
Στη διάρκεια της εκπαίδευσης, ήσουν περιτριγυρισμένος. Ασκήσεις σε τριάδες. Feedback μέσα σε λεπτά. Ένας εκπαιδευτής που μπορούσε να απαντήσει σε κάθε ερώτηση. Μια αίθουσα γεμάτη ανθρώπους που μιλούσαν τη νέα σου γλώσσα — άγκυρες, submodalities, well-formed outcomes — χωρίς να χρειάζονται μετάφραση.
Μετά η εκπαίδευση τελειώνει. Και για πρώτη φορά από τότε που ξεκίνησες, ασκείς την πρακτική σου μόνος.
Αυτό είναι το κομμάτι της διαδρομής που κανείς δεν βάζει στο διαφημιστικό. Ας μιλήσουμε λοιπόν γι’ αυτό με ειλικρίνεια.
Η φωνή που λέει «ποιος είμαι εγώ για να το κάνω αυτό;»
Σχεδόν κάθε νέος πιστοποιημένος Practitioner που έχω συναντήσει σε τριάντα χρόνια πρακτικής, συμπεριλαμβανομένου, κάποτε, και του εαυτού μου, έχει ακούσει κάποια εκδοχή αυτής της φωνής.
Το πιστοποιητικό λέει Practitioner. Αλλά είμαι πραγματικά;
Θέλω να ξέρεις κάτι: αυτή η φωνή δεν είναι απόδειξη προβλήματος. Είναι απόδειξη σοβαρότητας. Οι practitioners που ανησυχούν αν είναι αρκετά καλοί είναι σχεδόν πάντα αυτοί που νοιάζονται αρκετά ώστε να γίνουν εξαιρετικοί. Οι επικίνδυνοι είναι όσοι δεν αναρωτιούνται ποτέ. Μπορώ βέβαια και να αναλύσω τους non convincer people οπότε τίποτα δεν είναι αρκετό.
Υπάρχει όμως μια παγίδα. Αυτή η φωνή μικραίνει μέσα στην κοινότητα και μεγαλώνει μέσα στην απομόνωση. Μόνος, δεν έχεις σημεία αναφοράς — κανέναν τρόπο να ανακαλύψεις ότι ο έμπειρος συνάδελφος που θαυμάζεις στάθηκε κάποτε ακριβώς εκεί που στέκεσαι εσύ. Μέσα στην κοινότητα, η φωνή γίνεται αυτό που έπρεπε να είναι: μια πυξίδα που δείχνει προς την εξέλιξη, όχι ένας τοίχος που κλείνει τον δρόμο.
Οι πρώτοι πελάτες
Μετά έρχονται οι πρώτες πραγματικές συνεδρίες. Όχι ασκήσεις με συνεκπαιδευόμενους που θέλουν να πετύχεις(αμάν), πραγματικοί άνθρωποι, με πραγματικά διακυβεύματα, που δεν έχουν διαβάσει το εγχειρίδιο.
Και μαζί τους, πραγματικά ερωτήματα για τα οποία η εκπαίδευση δεν μπορούσε να σε προετοιμάσει πλήρως. Τι κάνω όταν ένας πελάτης φέρνει κάτι πέρα από αυτό που γνωρίζω; Πώς βάζω καθαρό συμβόλαιο συνεργασίας; Ποια είναι τα ηθικά μου όρια, όχι στη θεωρία, αλλά ένα απόγευμα Τρίτης, με έναν άνθρωπο απέναντί μου;
Αυτά δεν είναι ερωτήματα γνώσης. Είναι ερωτήματα επαγγέλματος. Και τα ερωτήματα επαγγέλματος χρειάζονται κάτι περισσότερο από ένα εγχειρίδιο, χρειάζονται ένα πλαίσιο δεοντολογίας που έχεις δεσμευτεί να τηρείς, συναδέλφους για να σκέφτεσαι μαζί τους, και ένα μέρος να στραφείς όταν η απάντηση δεν είναι προφανής.
Πώς μοιάζει πραγματικά η εξέλιξη
Εδώ πολλοί practitioners κάνουν ένα κατανοητό λάθος: ερμηνεύουν τη δυσφορία ως σήμα να γραφτούν σε άλλο ένα σεμινάριο.
Κάποιες φορές είναι. Συχνότερα όμως, αυτό που ζητά η δυσφορία δεν είναι περισσότερη εκπαίδευση, είναι περισσότερη πρακτική και επαγγελματισμό. Μια δομή γύρω από την πρακτική. Ρυθμός. Συνάδελφοι. Πρότυπα. Φρέσκια σκέψη που φτάνει συχνά, είτε την αναζήτησες είτε όχι.
Άσε με να σου περιγράψω πώς μοιάζει αυτό μέσα σε έναν επαγγελματικό φορέα, γιατί πριν ενταχθώ στην ANLP ούτε εγώ μπορούσα να το φανταστώ καθαρά.
Κάθε τρίμηνο, το Rapport, το περιοδικό της ένωσης, φτάνει με case studies, έρευνα και τη σκέψη practitioners από όλο τον κόσμο. Διαβάζεις πώς μια συνάδελφος σε άλλη χώρα χειρίστηκε ακριβώς την κατάσταση που σε δυσκόλεψε τον περασμένο μήνα. Βρίσκεις Special Interest Groups όπου άνθρωποι με τη δική σου εξειδίκευση, εκπαίδευση, θεραπεία, επιχειρήσεις, ανταλλάσσουν εμπειρίες. Συνειδητοποιείς ότι το ερώτημα που ντρεπόσουν να κάνεις έχει ολόκληρη συζήτηση αφιερωμένη σε αυτό.
Και κάτι μετατοπίζεται σιωπηλά. Παύεις να είσαι ένας άνθρωπος που κάποτε παρακολούθησε μια εκπαίδευση. Αρχίζεις να είσαι μέλος ενός επαγγέλματος.
Η μοναξιά δεν επιβιώνει από αυτή τη μετατόπιση.
Η ανοιχτή πόρτα, ξανά
Αν διάβασες το πρώτο μου άρθρο, ξέρεις ότι η προσφορά μου προς την ελληνική κοινότητα NLP ισχύει: 3 μήνες συμμετοχής στην ANLP, εντελώς δωρεάν, για οποιονδήποτε στην Ελλάδα θέλει πίσω από την πρακτική του έναν επαγγελματικό φορέα με παγκόσμια εμβέλεια.
Η συγκεκριμένη ειδική προσφορά ισχύει μόνο έως τις 31 Αυγούστου 2026.
Διάβασε το Rapport. Δες την έρευνα. Γνώρισε τη διεθνή κοινότητα. Δες με τα μάτια σου τον Κώδικα Δεοντολογίας και το επαγγελματικό πλαίσιο. Και μετά αποφάσισε, με πλήρη γνώση, αν αυτό είναι το επαγγελματικό σου σπίτι.
Διάβασε το Rapport. Δες την έρευνα. Γνώρισε τη διεθνή κοινότητα. Δες με τα μάτια σου τον Κώδικα Δεοντολογίας και το επαγγελματικό πλαίσιο. Και μετά αποφάσισε, με πλήρη γνώση, αν αυτό είναι το επαγγελματικό σου σπίτι.
Χωρίς δέσμευση. Χωρίς ψιλά γράμματα. Απλώς μια ανοιχτή πόρτα.
Στείλε μου μήνυμα εδώ για περισσότερες πληροφορίες ή κάνε απευθείας την εγγραφή σου !!
Ο Νικόλας Φραγκιάς είναι Ψυχολόγος, Αναλυτής Συμπεριφοράς και Executive Coach, και ο International Ambassador της ANLP & National Coordinator of INLPTA για την Ελλάδα. Αν σε ενδιαφέρει να δεις πώς μοιάζει ένα επαγγελματικό σπίτι για το NLP, μπορείς να εξερευνήσεις τη συμμετοχή στην ANLP στο anlp.org/become–a–member.